تله تكست (TELETEXT) چيست

تله تكست (TELETEXT) چيست

فصل اول

تله تكست (TELETEXT) چيست

  • تاريخچه:

   در يونان باستان مردم براي كسب آگاهي به شهر دلفي (DELFHI) سفر مي كردند تا در معبد آن شهر به نام اركل (ORACLE) با خدايشان زئوش (ZEUS) مشورت كنند. البته بيشتر در مورد مسائل غيبي با كاهنان آنجا آنجا مشورت مي كردند. بيشتر بينندگان جديد تلويزيون ديگر مجبور نيستند هيچ مسافتي را سفر كنند بلكه آنها اكنون به وسيله مناسبي جهت مشورت با اركل (دريافت آزاد اخبار از طريق خطوط كد شده الكترونيكي- طرح شركت انگليسي IBA) نيازمندند.

   شركت BBC سيستمي به نام CEEFAXرا با ظرفيت ديتايي برابر 2 صفحه در هر ثانيه عرضه كرد. مشخصات اين سيستم عبارتند از 32 صفحه،24 سطر در هر صفحه و 32 كركتر در هر سطر. سرويسهاي تله‏تكست با عملكردي در مقياس وسيع، از اواسط دهه هفتاد ميلادي شروع شد. شرايط حاكم بر سرويس هاي اطلاعاتي پيام، اساساً، بر پايه سيستم انگليسي استوار بود. شركتهاي BBC و IBA با يكديگر تشكيل يك كميسيون دادند تا براي ارسال پيام از تركيب بهترين مشخصات سيستم‏هاي اوليه، استاندارد واحدي اختراع كنند. تا ژانويه سال 1974 اين استاندارد مشترك جديد شكل گرفت و به نام تله تكست سرويس دهي را شروع كرد. در سال 1976 با اضافه كردن امكانات بيشتر، استاندارد كمي تغيير كرد. آزمايشها روي قطعه جديد نشان داد كه سيستم مي توانست براي پهناي باند كمتر تصوير نيز استفاده شود. سيستم تله تكست پيشرفته (United Kingdon) UK، اكنون در سطح بين المللي بنام سيستم جهاني تله تكست (World System Teletext)WST شناخته شده است. فرانسه سيستم خودش را كه بنام ANTIOPE مشهور است توسعه داد. اين سيستم عملكرد پيچيده تري نسبت به تله تكست داشت. ويژگي خاص اين سيستم شكل ارسال آن است يعني ارسال ديتا روي خطوط تلفن.

2-1-تله تكست يا پيام نما چيست؟

سيستم پيام نما به بينندگان اجازه ميدهد تا بتوانند در مكاني از تصوير تلويزيون معمولي، نمايشي از چند صد صفحه گوناگون از اطلاعات پيام، در مورد موضوعات مختلف احضار كنند. سيگنالهاي پيام براي پيام نما به عنوان قسمتي از سيگنال معمولي تلويزيون ارسال مي شود ولي توسط بيننده عادي تلويزيون، معمولاً، قابل دسترس نيست. براي  دسترسي به سرويس پيام نما به مدارهاي مخصوصي درگيرنده تلويزيون نياز است تا قسمتي از آن و يا تمام آنرا روي تصوير برنامه نمايش دهد. بدين ترتيب، روزنامه الكترونيكي واقعيت پيدا كرد.

سيل اطلاعات سرويس هاي پيام نما يك جانبه است بر خلاف VIEWDATA كه اطلاعات زيادي عرضه مي‌كند. با VIEWDATA نيز مي توان اطلاعات را روي صفحه تلويزيون نمايش داد وليكن سيگنالهاي ديتا بر روي خطوط تلفن فرستاده مي شوند و مي‏يابد ابتدا استفاده كننده اجازه بدهد.

3-1) چگونه ديتا ارسال مي شود؟

در گذشته جهت طراحي سيستم هاي مختلف، از روشن و خاموش شدن يك نقطه نوراني قرار گذاشته شده در گوشه صفحه تلويزيون و يا از يك كرير فرعي جديد سود برده مي شد.

وقتي ما به يك سيستم 625 خطي نگاه مي كنيم، مي بينيم عملاً از 625 خط اسكن فقط 575 خط آن در تشكيل تصوير دخالت دارند. حدود 8 خط نيز براي همزماني عمودي بكار مي روند در حاليكه بقيه خطوط خالي هستند تا امكان برگشت عمودي را در پايان اسكن هر ميدان به اشعه اسكن كننده در دوربين و يا درگيرنده بدهند. جهت تعيين مسير مي توان سيگنالهاي تست را در بالاي تصوير اضافه كرد ولي به طور معمول فقط از چند خط براي اين اهداف استفاده مي شود. بنابراين اطلاعات پيام روي خطوط باقيمانده فرستاده مي شود.

اجزاي رنگ و صوت از سيگنال تلويزيون به عنوان سيگنالهاي آنالوگ شناخته مي‏شوند، زيرا در هر دو حالت (صوت و رنگ) سيگنال تلويزيوني متناسب با پارامتري است كه آن را نشان مي دهد. ديتاي پيام نما، بصورت ديجيتال است. ولي فقط با يك 0 و يك 1 نمي توانيم بيشتر از دو كركتر را نشان دهيم. به همين خاطر براي تشكيل حروف، گروههايي از 0 و 1 با  يكديگر تركيب مي شوند. در پيام نما هر حرف با 8 بيت معرفي مي شود كه 7 بيت آن مربوط به ديتاي پيام است و بيت باقيمانده براي كنترل خطاهاست. در انتقال ديتا 1 منطقي به عنوان يك علامت (MARK) بكار مي رود.

درحاليكه از 0 منطقي به عنوان يك فاصله خالي (SPACE) نام مي برند. اگر ديتايي ارسال نشود فرستنده يك سيگنال علامت ممتد مي فرستد و سيستم گيرنده بيكار است.

 

4-1) ارسال آسنكرون

ارسال آسنكرون جهت قادر ساختن گيرنده براي همزماني در شروع ارسال هر كلمه ديتا استفاده مي شود برا ي احتراز از ازدياد بيت هاي اضافي تكنيكي كه به نام انتقال سنكرون ديتا ناميده مي شود براي تله تكست به كار مي رود. ابتدا پالس‏هاي جهت فعال كردن مدارهاي زماني گيرنده فرستاده مي شود تا گيرنده را با ظرفيت ديتاي سيگنال دريافت شده تنظيم كنند و بعد يك پترن ديتاي مخصوصي ارسال شود تا به مدارهاي گيرنده اجازه دهد كه زمان دقيق شروع ارسال نخستين بايت ديتا در بلوك ديتا را تعيين كند. همين كه مرجع زماني زمان شروع و ظرفيت كلاك برقرار شد محل دقيق هر بايت ديگر ديتا در بلوك ديتا از طريق شمارش زمان هاي تناوب بيت در گروه هاي 8 تايي معين خواهد شد. شروع شمارش از نقطه مرجع زماني است. سيگنال هاي همزماني سه بايت از ديتا را در شروع هر سطر ديتا اشغال مي كنند. براي تعيين هويت ديتاي ورودي به شكل صحيح مي بايست در وسط زمان تناوب هر بيت از سيگنال نمونه برداري شود برا ي اين كار از يك كلاك توليد شده محلي (6.9375MHZ) استفاده مي شود اما براي اجراي مناسب آن لازم است اين كلاك با ديتاي ورودي همزمان شود. براي اين منظور در شروع هر خط مربوط به ديتاي پيام از دو كلمه شامل بيتهاي 1 و 0 و به شكل يك در ميان استفاده مي كنند كه به نام كلمات وارد شونده كلاك (RUN-IN) شناخته مي شوند. براي تعيين محل دقيق شروع نخستين كلمه ديتا، بايت كد  شده اي به نام بايت كد ميدان (11100100) استفاده مي شود. در شكل 1-1 مثالي از يك آشكار ساز بايت كد ميدان ترسيم شده است خروجي آشكار ساز كد ميدان يك فليپ فلاپ را به كار مي اندازد كه اين فليپ فلاپ نشان مي‏دهد كه ديتا براي سطر پيام، اكنون، ممكن است پذيرفته شده باشد.

 

 

 

شكل 1-1. آشكار ساز كد ميدان

5-1) منظور از خطوط چيست؟

سيگنال هاي پيام روي خطوط 18/17 در زمان اسكن ميدان زوج و خطوط 331/330 روي اسكن هاي فرد اضافه مي شوند با اينحال خطوط اسكن استفاده شده، بيش از اينهاست. مشخصات به پيام نما اجازه مي دهد روي هر خطي از خطوط 7 تا 22 و 320 تا 335، در فاصله ميدان محو
 (Flied Blanking  Interval)FBIيك سيگنال 625 خطي اضافه شوند.

با اين همه در بيشتر دكودرها از كل تصوير جهت ارسال ديتا استفاه مي شود.

بعد از بايت هاي همزماني از دو بايت ديگر براي ايجاد آدرس سطر يا كد تعيين هويت استفاده مي شود كه به سيستم دكودر مي گويد كه آن سطر بخصوص در كجاي صفحه تلويزيون مي بايست نمايش داده شود با اين حساب در هر خط ديتاي پيام نما 45 بايت ديتا (يا 360 بيت) وجود دارد.

اگر سيگنال هاي پيام نما FBI، نزديك به پالس هاي همزماني ميدان اضافه شوند در برگشت عمودي در سراسر تصوير روي گيرنده ها با محو نامناسب سيگنال ها به شكل نقاط مزاحم نشان داده مي شوند و اگر خيلي نزديك به سيگنال تصوير وارد شوند زماني كه صفحه نمايش تحت اسكن است به عنوان نقاط مزاحم در بالاي تصوير نشان داده مي‌شوند.

درباره نویسنده

شبکه دانش

Theme Settings

Please implement HIMARKET_Options_editor::getCpanelHtml()

Please implement HIMARKET_Options_menu_location_multi_select::getCpanelHtml()